Met een scala aan maatregelen zagen melkveehouders René van Valkenhoef en Mirjan Talsma kans de melkproductie flink te verhogen. Na een mislukt co-vergistingsavontuur zit het bedrijf inmiddels weer in een positieve flow. Recent investeerden de ondernemers in twee accupakketten.
René van Valkenhoef en Mirjan Talsma boeren op een prachtige locatie in het buitengebied van het Friese Ferwert. De melkveehouders hebben de afgelopen jaren een scala aan maatregelen doorgevoerd om de melkproductie omhoog te krikken. Met succes. De productie schommelde jarenlang tussen 9.000 en 9.500 liter, maar bedraagt nu 10.500 liter. En wat de ondernemers betreft, is de rek er nog niet uit. ‘We leveren op jaarbasis 150.000 liter meer dan voorheen. Met name in 2025 ging het hard. Dat was mooi om te merken. Misschien kunnen we de productie binnen de huidige omvang nog wat verder opvoeren’, vertelt René van Valkenhoef.
Rantsoenen geoptimaliseerd
Sinds 2008 gebeurt het voeren op het bedrijf op automatische wijze. De voerrobot – bevestigd aan een railsysteem – schotelt de melkkoeien veertienmaal daags een verse portie voer voor. De laatste jaren wijzigden ze een aantal zaken in het voeren. Zo bieden ze de koeien nu meer energie aan. Dat gebeurt onder andere met het product canolabooster, een ontsloten koolzaadproduct van leverancier Hoogland. Ook het rantsoen van de droge koeien werd aangepast. Voorheen kregen de dieren enkel en alleen kuilvoer. Nu krijgen de droge koeien een rantsoen op maat, met gehamerd stro en bierbostel.
Aanpassingen in de stal
Van Valkenhoef schrijft de toegenomen productie niet enkel en alleen toe aan de rantsoenwijzigingen. In samenspraak met zoon en mogelijk opvolger Thijs (19) en de voeradviseur werden de afgelopen jaren verschillende optimalisatieslagen doorgevoerd. De ligboxen zijn verbreed en uitgerust met gekartelde schoftbomen. Dat komt het welzijn én de hygiëne ten goede. De waterbakken in de stal zijn verlaagd, om de opname te stimuleren. Ook lopen de koeien na hun robotbezoek automatisch over een desinfectiemat van Schippers. ‘Dat draagt bij aan een goede klauwgezondheid. Volgens mij heeft dat ook veel impact op de resultaten’, stelt Van Valkenhoef. De melkveehouders investeerden recent ook in vijf nieuwe stalventilatoren. Die moeten ’s zomers bijdragen aan een aangenaam klimaat en hittestress voorkomen. De verschillende aanpassingen werden de afgelopen jaren stapsgewijs doorgevoerd. Met de huidige productiestijging verwacht Van Valkenhoef dat de totale investering van zo’n € 25.000 binnen een paar jaar is terugverdiend.
Bedrijfsprofiel
René van Valkenhoef (52) runt samen met zijn vrouw Mirjan Talsma een melkveebedrijf in Ferwert. Ze hebben 100 melk- en kalfkoeien en 70 stuks jongvee op 55 hectare eigen grond. Ze huren 20 hectare van natuurorganisatie It Fryske Gea en pachten nog 20 hectare in Drenthe. Het rollend jaargemiddelde van de melkveestapel bedraagt 10.500 liter, met 4,30% vet en 3,60% eiwit.
Nieuwe melkrobots aanstaande
De melkveehouders werken sinds 2008 met twee melkrobots. Die staan op het punt om straks te worden vervangen. ‘De robots zijn aan vervanging toe. We hebben er steeds meer werk van. Het onderhoud neemt toe en koeien worden vaker onvolledig gemolken’, zegt Van Valkenhoef. De komst van de nieuwe robots gaat gepaard met een stalaanpassing. Van Valkenhoef wil de routing verbeteren en een separatie- en afkalfhok maken. ‘De robots staan nu in het midden van de stal. We willen ze graag naar voren halen.’
Energieopslag van 430 kWh
Daarnaast werden recent twee nieuwe accupakketten geplaatst. Het melkveebedrijf investeerde € 110.000 in de batterijen, die een totale opslacapaciteit hebben van 430 kWh. De melkveehouder schafte de accu’s aan via het gespecialiseerde bedrijf Lokaalstroom in Dronrijp, die het hele traject rond de opbouw en installatie verzorgde. ‘Ik hoop dat we de investering in vier jaar kunnen terugverdienen. De accu’s zijn sinds maart in gebruik en moeten zich nog bewijzen. Ik moet de eerste afrekening ook nog krijgen’, aldus Van Valkenhoef, die vorig jaar tijdens een open dag overtuigd raakte van de voordelen van energieopslag. De melkveehouders wekken met 500 zonnepanelen zo’n 165.000 kWh per jaar op. Het eigen gebruik is ongeveer 100.000 kWh. ‘We benutten slechts 35.000 kWh van onze eigen zonnestroom. De rest halen we van het net. Met de accu’s willen we onze eigen zonnestroom efficiënter inzetten en richting 100% zelfvoorzienend gaan.’
Met de verschillende robots op het bedrijf is de energiebehoefte relatief groot. Van Valkenhoef vindt het een fijne gedachte dat hij in geval van stroomuitval ook kan terugvallen op de accu’s. ‘Dat is toch een stukje bedrijfszekerheid.’ Daarnaast wil Van Valkenhoef de accu’s ook inzetten om energie terug te leveren aan het net. Daarbij hoopt hij te profiteren van de mogelijkheden op de onbalansmarkt. ‘Ik weet nog niet hoe dat financieel uit gaat pakken. Wat gebeurt er met onze businesscase als de netcongestie nivelleert? We blijven afhankelijk van de energiemarkt.’
Ook geeft het accusysteem de mogelijkheid om meer vermogen op piekmomenten te gebruiken dan het gecontracteerd vermogen toelaat. Dit geeft mogelijkheden voor verdere elektrificatie en groei binnen het bedrijf. Om optimaal te kunnen profiteren van de mogelijkheden op de onbalansmarkt is een ruime aansluiting voor het terug leveren van stroom wel een vereiste. ‘Dat zit bij ons wel goed. Die ruime aansluiting dateert uit de periode dat we een mestvergister in gebruik hadden.’
‘Accu’s bieden ook extra bedrijfszekerheid’
Moeilijke jaren achter de rug
Het co-vergistingsavontuur op het melkveebedrijf mondde uit in een teleurstelling. Het rendement viel tegen en na acht jaar werd besloten dat het genoeg was geweest. ‘Ik heb geen spijt gehad van het uitzetten van de installatie’, aldus Van Valkenhoef. Hij maakt er geen geheim van dat de verdampte investering veel impact heeft gehad op de bedrijfsvoering. ‘Ons bedrijf heeft na 2013 een tijdlang op slot gezeten. We hebben jarenlang rustig aan gedaan. We moesten pas op de plaats maken, waardoor we ons bedrijf niet konden ontwikkelen.’
Ondernemerszin is terug
Het mislukte co-vergistingsavontuur heeft Van Valkenhoef er niet van weerhouden om opnieuw te investeren in duurzame energie. ‘Het risico is een stuk kleiner en het financiële plaatje ziet er heel anders uit. Het stukje eigen stroomopslag en -voorziening gaat sowieso lukken. Maar het is natuurlijk de bedoeling dat het nog wat meer oplevert.’ Met de fors gestegen melkproductie, de plannen voor het inpassen van twee nieuwe robots én de investering in de accupakketten zit de schwung er duidelijk in op het melkveebedrijf. Dat zorgt voor positieve energie en ondernemerszin. ‘We willen nu doorpakken, al is de melkprijs op dit moment nog wel een beperkende factor.’
