‘Ik hou van alle seizoenen, maar de zomer is toch wel mijn grote favoriet! De koeien die elke dag een paar uurtjes naar buiten gaan. De kids die genieten van het zwembad als ze uit school komen. De eerste hittegolf meldde zich toen de zomer officieel begon, 21 juni 2026. Het was 40 graden, de ventilatoren draaiden op volle toeren en de verneveling stond volgas. Waar ze normaal gesproken bij de eerste druppels regen naar binnen rennen, staan ze nu met z’n allen hijgend onder de regendouches aan het voerhek.
In tranen
In de kippenstallen gingen alle alarmen af. De moderne installaties konden het niet regelen. TE HEET. En kippen kunnen hun warmte niet kwijt, zij doen niet aan zweten. Ze vielen bij bosjes dood neer. Oorzaak? Hittestress. Kokend heet waren ze toen we met de hand gingen rapen. Die nacht vielen er in de kippenstal in totaal 3000 doden.
De volgende ochtend bij de droge koeien zag ik dat er in het strohok een koe aan het kalveren was. Ze lag op haar zij met gestrekte benen, in een pershouding. Mooi, dacht ik nog, nieuw leven na zo’n nare nacht bij de kippen. Maar niks bleek minder waar. Ze was dood. Nog voor het kalf er uitkwam, tijdens het persen, is ze overleden. Ik barstte in tranen uit. Het was zo’n triest aanzicht. Hoe heeft dit kunnen gebeuren?
2 koeien in 3 dagen
De dagen die volgden werden nog heter, 42, 43 graden. In de nachten werd het niet kouder dan 25 graden. In de wachtruimte van de koeien hadden we provisorisch een tuinsproeier opgehangen. Alle verkoeling was welkom. De hele dag checkten we hoe de dieren zich hielden. Heeft iedereen nog vers water? Eten ze genoeg? Drogen de kalveren niet uit?
Op dag drie van de hittegolf belde ik de veearts voor een koe. Ze was vier dagen in lactatie, at niks, gaf geen druppel melk en stond te hijgen met haar mond open happend naar lucht. Zijn conclusie was wederom hittestress. Waarschijnlijk al ontstaan tijdens het kalveren. Hij heeft haar medicijnen gegeven en gedrencht, maar het heeft niks uitgehaald. Drie uur na zijn bezoek overleed ze. Dit was koe nr.2 in drie dagen tijd.
In het zwembad
In juli en augustus bleef het heet en droog. De koeien zijn geen dag buiten geweest. Ze hebben zich goed gehouden, maar hadden hun energie hard nodig om hun eigen lichaamstemperatuur te reguleren. Resultaat: We zijn per koe 4 liter gezakt in melk, koeien die 2 weken te vroeg gingen kalveren, te kleine kalfjes droogden sneller uit, tochtigheid die uitbleef en twee operaties van een gekantelde lebmaag. Ik vond het heftig om mee te maken wat voor effect de warmte op dieren heeft.
Inmiddels is het september, zijn we vier hittegolven verder en lijkt 25 graden bijna het nieuwe normaal. Ook voor de koeien. Zij geven gelukkig gemiddeld weer 32,4 liter melk. Als ik dit schrijf lig ik met de kids bij het zwembad, maar stiekem verlang ik al naar mijn tweede favoriete seizoen: de winter. Wie weet kunnen de koeien dan ook eindelijk een keer naar buiten…
Pauline Brode,
Melkveehouderster in La Chapelle Janson, Frankrijk
Lees binnenkort op deze site ook een uitgebreide reportage over Pauline en Jeffrey Brode in Frankrijk dat deze week verschijnt in magazine Agrarische Schouw.
