Naam: Anonieme Boer (45)
Plaats: Onbekend
Bedrijf: Ook daarover treed ik liever niet in detail
‘Heus, ik had je graag te woord gestaan. Maar eerlijk: ik durf het niet. Bang op je eigen erf om je verhaal te doen. Zover is het al gekomen. Het komt door de MOB en hun kornuiten. Terwijl ze ons dus nog niet eens voor de rechter hebben gesleept. Maar zij zijn de reden dat ik mijn verhaal niet openlijk durf te delen. Uit angst dat ik de volgende ben die een brief op de mat vind met een onheilspellend bericht. De gebeurtenissen in Brabant eerder deze zomer – waarbij vergunningen zomaar werden ingetrokken door de provincie – waren de druppel. Ik voel mij als boer vogelvrij.’
‘In mijn ogen hebben wij een gezond bedrijf. De stal is niet nieuw maar best op orde. De koeien weiden van het voorjaar tot de herfst elke dag, de 2,6 GVE-norm haal ik al bijna dus dat loopt hier wel los. En zelfs met de huidige melkprijs kunnen we nog wel een boterham verdienen. Bovendien geloof ik dat de opbrengstprijzen de komende jaren overwegend goed zullen zijn. Overal in Europa staat de melkproductie onder druk, klimaatverandering verergert dat en politieke druk creëert meer krapte in het aanbod. Dat zou ons ruimte moeten bieden in deze vruchtbare delta. Maar de politieke en juridische druk is hier in Nederland nog hoger. Zo hoog dat het ons bedrijf denk ik de kop kost.’
‘Ik ken het natuurgebied wel goed. Ik speelde er als kind veel en nu doen mijn kinderen dat. Voor mijn gevoel was het altijd nog best ver bij ons vandaan, maar Google Maps en andere rekeninstrumenten tonen aan dat onze percelen hemelsbreed op 300 tot 800 meter afstand van het gebied liggen. Het is aangemerkt als stikstofgevoelig en dus is ons bedrijf ingetekend in één van de inmiddels beruchte zones.’
‘Natuurlijk voelde ik dat al wel wat aankomen. En ik heb ook van alles al geprobeerd. Ik werk aan lager ruw eiwit in het rantsoen en bewerk de mest. Het lijkt allemaal wel tot lagere emissies te leiden, maar wanneer weet ik of dat geborgd wordt? Datzelfde geldt voor de digestaat uit de mono-mestgister waar ik wel in wil investeren. Maar je raadt het al: ik krijg geen vergunning om zo’n installatie hier op te starten. Dat speelt al een paar jaar en verschillende adviesbureaus hebben mij er bij proberen te helpen. Ik heb hen betaald, natuurlijk dat moet. Maar de moed dat ik die vergunning krijg, heb ik eerlijk gezegd opgegeven.’
‘Niemand hoeft boer te worden en te blijven. Er zijn ook andere kansen in het leven. Maar ik wil heel graag doorboeren én ik kan niet in het reine komen met de oneerlijkheid. Ik bedoel: in een straal van enkele kilometers zijn bijna alle buren reeds gestopt met melken en koeien houden. Die paar honderd koeien van mij zouden nu het nabijgelegen natuurgebied de nekslag geven; terwijl de natuurbeheerders – ik spreek ze geregeld, het zijn prima mensen – zelf toegeven dat de droogte in datzelfde gebied de grote boosdoener is van de achteruitgang van verschillende bomen en plantjes. En wat te denken van de snelweg die hier vlakbij enkele jaren geleden flink uitgebreid is: echt niet omdat er minder auto’s overheen rijden. Ik bedoel maar: ik begrijp het niet en volgens mij is het ook niet te begrijpen. Emigreren is een optie, maar dat ziet mijn vrouw niet zitten. En ik wil haar en de kinderen niet kwijt. Bovendien: dan wint de MOB helemaal. Eerlijk gezegd heeft de MOB al gewonnen. Ze hebben mij monddood op mijn eigen erf gemaakt.’
(Dit artikel verscheen ook in magazine Agrarische Schouw dat vanaf 15-09-2026 onder melkveehouders in het noordelijke deel van Nederland is verspreid.)
