Wellicht dat u op de Agrarische Schouw dit jaar met collega’s en bekenden praat over Trump en zijn strapatsen die ons allemaal al een tijdje recordprijzen aan de pomp doet betalen. En dat een hoge olieprijs voorheen bijna altijd ook een hoge melkprijs betekende, maar dat die logica lijkt te zijn verdwenen uit de economie. Zoals er de laatste jaren wel meer zaken in de wereld veranderen op een manier die tot voor kort niemand logisch achtte. Alhoewel, voor melkveehouders valt dat wellicht mee. Zij zijn het inmiddels wel gewend om telkens weer met de nodige onlogica te worden bestookt.
U begrijpt, deze laatste opmerking is sarcastisch bedoeld. Als het niet zo serieus en wrang was, zou je denken dat alles wat zich voltrekt een grote grap is. Maar niets in minder waar. De onlogica richting de sector – die bijvoorbeeld al zeven jaar met een volstrekt onnavolgbaar stikstofdossier wordt geconfronteerd – kreeg er deze zomer immers weer een nieuw dieptepunt bij. Alsof de PAS-melders kwestie nog niet ernstig genoeg is, staan nu opeens talloze vergunningen op de tocht. Is dan zo’n beetje elke boer vogelvrij verklaard?
Als je in een negatieve bui bent, zou je dat soms bijna wel gaan denken. En de vergunningenkwestie is niet het enige dat het doemdenken soms aanwakkert. Wat te denken van een NVWA die boeren als een soort KGB met drones controleert of ze bijvoorbeeld weidende koeien wel voldoende schaduw aanbieden. Of milieuclubs die spotsprayers – waarmee aantoonbaar op chemie wordt bespaard – afwijzen omdat deze innovatie ‘het systeem in stand houdt’; met als gevolg dat goedwillende boeren maar weer teruggrijpen naar het vertrouwde volvelds spuiten en alle milieuwinst verdampt.
En dan de landbouwminister die een brief uitdoet vol met reductie-eisen richting één specifieke sector en doodleuk erbij verkondigd dat industrie en mobiliteit ook wel verder moeten reduceren maar een brief voor hen pas later komt; wetende dat zo alle pijlen in de algemene media maar weer eens op de landbouw gaan als zijnde de sector die ‘het probleem’ moet oplossen.
Als Jort Kelder zegt dat boeren niet zielig zijn, heeft hij 100% gelijk. Maar dat betekent niet dat ze geen 100% rechtszekerheid verdienen. En dat hun inzet op bijvoorbeeld emissiereductie ook echt beloond dient te worden. Dat is nu niet zo: van alle reductiemaatregelen die de laatste jaren zijn getroffen, is immers tot op heden van bijna niets daarvan zeker of het geborgd wordt en zo ja wanneer. Vanuit dat licht bekeken is het best begrijpelijk dat steeds meer veehouders uitspreken dat het veel beleidsmakers en politici niet om natuurherstel te doen is. Dat er andere krachten spelen of sommige beleidsbepalers met verborgen agenda’s werken. Dit alles geeft meer dan eens kopzorgen.
Naast de nodige zorgen en onzekerheden op boerenerven, is er ook nog veel goed nieuws te melden. Zo blijven er meerdere boeren deelnemen aan diverse projecten om emissies te verlagen, meer biodiversiteit in te passen, nieuwe teelten uit te proberen en aan te sluiten op veranderende vragen vanuit markt en maatschappij. Niet in de laatste plaats doen boeren dat steeds vaker met hulp van AI. Deze moderne technologie breidt in rap tempo ook z’n invloed uit op het veld en in de stal. Met de boer nog altijd zelf aan het roer, dat wel. Een weerbare boer die zo nu en dan best baalt van alles wat er op de sector afkomt, maar daardoor niet de kansen laat schieten die AI ook de landbouwsector biedt.
Wat dat voor de komende jaren verder gaat betekenen op uw erf? Bespreek het eens met uw eigen chatbot. Maar vooral ook met uw collega’s die u treft op de 72e Agrarische Schouw in Joure.
Sjoerd Hofstee & Jelle Feenstra
(Dit artikel verscheen ook in magazine Agrarische Schouw dat vanaf 15-9-2026 verspreid is onder melkveehouders in het noordelijke deel van Nederland.)
